Академик стресс сурлагын гүйцэтгэлд нөлөөлөх нь: Монголын их, дээд сургуулийн оюутнуудын дундах түгшүүр ба туйлдлын хам шинжийн дараалсан шалтгаант холбооны загвар
:
https://doi.org/10.56380/:
Академик стресс, Түгшүүр , Туйлдлын хам шинж, Сурлагын гүйцэтгэл, PLS-SEM, Монгол улс.Хураангуй
Энэхүү судалгаа нь Монголын их, дээд сургуулийн оюутнуудын дунд академик стресс, түгшүүр (anxiety), (burnout), сурлагын гүйцэтгэлийн (GPA) хоорондын харилцан хамаарлыг шинжилж, ялангуяа түгшүүр болон туйлдлын хам шинжийн зуучлагч (mediating) үүргийг тодорхойлоход чиглэсэн болно. Мөн хүйс нь академик стресс ба түгшүүрийн хоорондын хамааралд зохицуулагчийн (moderating) нөлөө үзүүлж буй эсэхийг шалгана. COVID-19 цар тахлын үед Монголын хэд хэдэн их, дээд сургуулийн 382 бакалаврын түвшний оюутныг хамруулсан хөндлөн огтлолын судалгааг явуулсан. Судалгаанд баталгаажсан хэмжүүрүүдийг ашигласан бөгөөд үүнд Academic Stress Inventory (ASI), Generalized Anxiety Disorder Scale (GAD-7), Maslach Burnout Inventory-Student Survey (MBI-SS) багтсан. Өгөгдлийг Partial Least Squares Structural Equation Modeling (PLS-SEM) аргаар боловсруулсан. Энэхүү арга нь таамаглалд чиглэсэн шинж чанартай бөгөөд ялангуяа зуучлагчтай нарийн төвөгтэй загварыг шинжлэх, онол хөгжүүлэх, судалгааны эхний шатны нөхцөлд тохиромжтой тул сонгосон (Hair et al., 2022). Хэмжилтийн загварын чанарыг найдвартай байдал (reliability), нэгтгэх хүчинтэй байдал (convergent validity), ялгарах хүчинтэй байдал (discriminant validity; HTMT)-аар үнэлсэн. Харин бүтцийн загварын харилцааг замын коэффициентууд (path coefficients), нөлөөллийн хэмжээ (effect size), мөн таамаглах чадвар (PLSpredict, Q²_predict)-аар нь үнэлсэн. Академик стресс нь түгшүүрийг статистикийн ач холбогдолтойгоор нэмэгдүүлсэн (β = 0.558, p < .001), улмаар түгшүүр нь туйлдлын хам шинжийг урьдчилан таамагласан (β = 0.454, p < .001). Түгшүүр нь GPA-д хүчтэй сөрөг нөлөө үзүүлсэн (β = −0.553, p < .001), харин туйлдлын хам шинж нь мөн сөрөг нөлөөтэй байсан боловч харьцангуй бага (β = −0.240, p < .001) байв. Зуучлалын шинжилгээний үр дүнд түгшүүр нь академик стрессээс туйлдлын хам шинж болон сурлагын голч дүнд үзүүлэх нөлөөний үндсэн дамжуулах механизм болох нь тогтоогдсон.
Загвар нь GPA-ийн хэлбэлзлийн 48.4%-ийг тайлбарласан бөгөөд дунд зэргийн таамаглах чадвартай байв. Хүйс нь шууд болон зохицуулагч нөлөөний аль алинд статистикийн ач холбогдол үзүүлээгүй. Судалгааны үр дүн нь академик стресс нь сурлагын гүйцэтгэлд нөлөөлөхдөө эхлээд түгшүүрээр, улмаар туйлдлын хам шинжээр дамжин дараалсан сэтгэлзүйн механизм үүсгэдэг болохыг баталж байна. Ялангуяа түгшүүр нь академик үйл ажиллагаанд төв байр суурь эзэлж буйг харуулж, их, дээд боловсролын салбарт сэтгэлзүйн эрүүл мэндийг дэмжих нэгдсэн арга хэмжээг хэрэгжүүлэх шаардлагатайг харуулж байна. Түүнчлэн дижитал тэгш бус байдал зэрэг бүтцийн хүндрэл бүхий орчинд оюутны сурлагын амжилтыг сайжруулахын тулд сэтгэлзүйн сайн сайхан байдлыг хангах нь чухал юм.
Хандалтын Статистик
Ном зүй
Al-Kumaim, N. H., Alhazmi, A. K., Mohammed, F., Gazem, N. A., Shabbir, M. S., & Fazea, Y. (2023). Exploring the impact of anxiety on students’ academic performance during COVID-19: The mediating role of academic stress. Education and Information Technologies, 28, 553–576.
Aristovnik, A., Keržič, D., Ravšelj, D., Tomaževič, N., & Umek, L. (2020). Impacts of the COVID-19 pandemic on life of higher education students: A global perspective. Sustainability, 12(20), 8438.
Dyrbye, L. N., Thomas, M. R., & Shanafelt, T. D. (2006). Systematic review of depression and anxiety among students. Academic Medicine, 81(4), 354–373.
Gong, X., Liu, Y., Wang, Z., & Zhang, S. (2023). Academic stress and student burnout: Reciprocal effects during COVID-19. BMC Psychiatry, 23, 783.
Kim, S., Park, J., & Lee, H. (2023). Academic stress and its influence on GPA among university students during COVID-19. Frontiers in Psychiatry, 14, 1169826.
Lacombe, L., Martins, A., & Ferreira, C. (2023). Burnout among students during COVID-19. Children, 10(5), 823.
Pascoe, M. C., Hetrick, S. E., & Parker, A. G. (2020). The impact of stress on students in higher education. International Journal of Stress Management, 27(2), 104–115.
Popa-Velea, O., Sandru, D. E., & Diaconescu, L. (2025). Academic burnout prevention strategies in higher education. Frontiers in Psychology, 16, 1465807.
Richardson, M., Abraham, C., & Bond, R. (2012). Psychological correlates of university students’ academic performance. Psychological Bulletin, 138(2), 353–387.
Rohrer, J. M., Egloff, B., & Schmukle, S. C. (2022). Causal inference in cross-sectional studies. European Journal of Personality, 36(1), 14–31.
Salmela-Aro, K., & Read, S. (2017). Study engagement and burnout profiles among students. Burnout Research, 7, 21–28.
Schaufeli, W. B., Martínez, I. M., Pinto, A. M., Salanova, M., & Bakker, A. B. (2002). Burnout and engagement in university students. Journal of Cross-Cultural Psychology, 33(5), 464–481.
Son, C., Hegde, S., Smith, A., Wang, X., & Sasangohar, F. (2020). Effects of COVID-19 on college students’ mental health. Journal of Medical Internet Research, 22(9), e21279.
Spitzer, R. L., Kroenke, K., Williams, J. B. W., & Löwe, B. (2006). A brief measure for assessing generalized anxiety disorder: The GAD-7. Archives of Internal Medicine, 166(10), 1092–1097.
Wang, X., Li, Q., & Zhou, M. (2023). Academic stress and mental health among university students: A longitudinal perspective. Journal of Affective Disorders, 326, 108–117.
Zhang, Y., Zhao, J., & Wang, C. (2024). Anxiety and academic performance in online learning contexts: A structural equation modeling approach. Computers & Education, 205, 104915.
Ном
Hair, J. F., Hult, G. T. M., Ringle, C. M., Sarstedt, M., Danks, N. P., & Ray, S. (2022). Partial least squares structural equation modeling (PLS-SEM) using R: A workbook. Springer.
Номын бүлэг
Sarstedt, M., Ringle, C. M., & Hair, J. F. (2022). Partial least squares structural equation modeling. In Handbook of Market Research. Springer
Тайлан
UNESCO. (2022). Education: From disruption to recovery. UNESCO.
