Багшийн хөгжил ба эрүүл мэндийн тулгамдсан асуудал
:
https://doi.org/10.56380/:
Багшийн хөгжил, Эрүүл мэнд, Стресс, Ажлын ачаалал, Боловсролын чанарХураангуй
Энэхүү судалгаагаар багшийн хөгжил ба эрүүл мэндийн асуудлыг тодорхойлох зорилгоор асуулга судалгааг явуулж, бусад судлаачийн үр дүн болон олон улсын судалгааны чиг хандлагатай харьцуулсан. Асуулгад баруун, зүүн, төвийн бүс болон нийслэл хотын ЕБС-ийн 206 (эрэгтэй 24, эмэгтэй 182) багш санамсаргүй түүврээр хамрагдсан бөгөөд бага ангийн багш 71,8% (148), дунд ангийн багш 14,6% (30), ахлах ангийн багш 13,6% (28) байв. Багшийн хөгжил ба эрүүл мэндийг судалсан WoS-ын 9160 өгүүллээс олон улсын судалгааны чиг хандлагыг тогтоохдоо VOSviewer ашиглав. Асуулгын үр дүнгээс үзэхэд багш нарын дийлэнх нь ажлын ачаалал их, зав чөлөө муу байдгаас үүдэн эрүүл мэндийн асуудалд өртөх эрсдэл өндөр байна. Ялангуяа хараа муудах, нуруу, зүрх өвдөх, ядрах, сэтгэлзүйн стресс зэрэг асуудлууд зонхилж байна. Багшийн ажил хүнд гэж 85,4% нь, багшлах ажил эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлж байна гэж 64,9%, багшлах ажил стресс их үүсгэдэг гэж 70,6% нь, багшийн хөгжилд эрүүл мэнд чухал гэж 57,8% нь хариулсан байна. Энэ нь Монгол улсад 20 жилийн өмнө хийгдсэн зарим судалгааны үр дүнтэй ойролцоо байв. Иймд багшийн эрүүл мэнд нь багшид тулгамдаж буй асуудал хэвээр байна. Олон улсын судалгааны кластраас харахад багшийн хөгжлийг боловсруулсан бодлоготой холбон судалж байсан бол одоо багшийн сэтгэл зүй, багшлах ажлын үр дүнтэй холбон түлхүү судалж байна. Багшийн хөгжил нь зөвхөн мэргэжлийн ур чадварыг нэмэгдүүлэх асуудлаар хязгаарлагдахгүй, харин багшийн эрүүл мэнд, бие бялдар, сэтгэлзүй, нийгмийн сайн сайхан байдлыг хамарсан цогц бодлогоор дэмжигдэх шаардлагатай байна.
Хандалтын Статистик
Ном зүй
Өгүүлэл
Kyriacou, C. (2001). Teacher stress: Directions for future research. Educational Review, 53(1), 27–35
Батсуурь, Ц. (2006). Багшийн нийгмийн асуудлын өнөөгийн байдал. Боловсролын шинэчлэл-хамтын ажиллагаа. ОУЭШХ эмхэтгэл. 13-22, Улаанбаатар
Дуламрагчаа, Т. (2014). Багшийн хөгжлийн талаарх эрдэмтдийн үзэл баримтлалт. Тогтолцооны хандлага ба Боловсролын судалгаа (боловсролын судлаачдын эш-ний өгүүллийн эмхэтгэл). Улаанбаатар
Орчин үеийн боловсролын менежмент, бодлого, менежмент. (2017). ОУЭШХ-ын эмхэтгэл, Улаанбаатар
Оюунтунгалаг, А. (2017). Бага боловсролын багшийн хөгжлийг дэмжих боломжийг судлах нь. Бага боловсролын асуудал, шийдэл. ОУЭШХ-ын эмхэтгэл. 86-96, Улаанбаатар
Пүрэв-Очир, Б., Жадамбаа, Б., Цэдэвсүрэн, Д. (2011). Багш боловсролын хөгжлийн асуудалд. Лавай, 7
Цэвээнлхазал, Я. (2016). Сэтгэлийн боловсрол хийгээд багшийн хөгжил. Лавай, 14, 22-25
Ном
Maslach, C., & Leiter, M. P. (2016). Burnout: A multidimensional perspective. Taylor & Francis
World Health Organization. (2019). Healthy workplaces: A model for action. Geneva: WHO
Батсайхан, Б., Дэлгэржав, М. (2016). Боловсрол судлалын ном зүй. Соёмбо принтинг. Улаанбаатар
Байгалмаа, Ч., Мандах, Д, ба бусад. (2023). Монгол улсын багш бэлтгэх тогтолцооны хөгжил. МУБИС, ЭШИА., Улаанбаатар
Байгалмаа, Ч. (2021). Боловсролын бодлого. “Оргил чанар” хэвлэх. Улаанбаатар
Дуламрагчаа, Т. (2025). Судалгааны ажлын үндэс. Адмон ХХК., Улаанбаатар
Дэлгэржав, М. (2018). Багшийн хөгжил (баримтын эмхэтгэл). Соёмбо принтинг. Улаанбаатар
Дэлгэржав, М., Батсайхан, Б. (2019). Багшийн хөгжлийн талаарх бүтээлийн тойм. Соёмбо принтинг. Улаанбаатар
Пүрэвдорж, Ч. (2013). Багшлахуйн менежмент. “Мөнхийн үсэг” ХХК. Улаанбаатар
Энхжин, Б. (2010). Ажлын байрны стрессийг бууруулах арга зам. Магистрын дипломын ажил. МУБИС, Боловсролын удирдахуйн ухааны тэнхим
Тайлан
Багшийн хөгжлийг дэмжих тухай. Монгол Улсын хууль. (2018). Улаанбаатар
Боловсролын судалгааны хүрээлэн. (2020). Монголын багш нарын ажлын нөхцөл, эрүүл мэндийн судалгаа. Улаанбаатар
